Папулярныя Пасты

Выбар Рэдакцыі - 2019

Аграрнае рух у Фінляндыі ў другой палове XIX-пачатку XX ст. Перадумовы і ідэалагічныя асновы - частка 1.

артийно-палітычнае жыццё Фінляндыі характарызуецца цэнтральным, а ў асобныя перыяды гісторыі і вызначальным становішчам буйной аграрнай партыі. Створаная ў 1906 г. пар-ця "Аграрны саюз" ў перыяд паміж першай і другой міра-вымі войнамі стала магутнай палітычнай сілай, і гэта пола-жение яна з поспехам захоўвала аж да 70-х гадоў, калі на-чался ўздым Нацыянальнай кааліцыйнай партыі, што адлюстравала нарастанне правых тэндэнцый у развіцці фінляндскага гра-ства.

змест:

  • частка 1
  • частка 2
  • частка 3

Аўтарытэт Аграрнага саюза / Партыі цэнтра абапіраўся ня толь-ко на прынцыповыя пазіцыі, якія яна адстойвала ў сваіх палітычнай і эканамічнай праграмах, але, у пэўным сэнсе, быў узмоцнены вопытам удзелу партыі ў 54 з 63 Права-тельственных адміністрацыях і той акалічнасцю, што 3 пре-зидента Фінляндскай рэспублікі з 9 былі сябрамі Партыі цэнтра.

Той факт, што на працягу доўгага часу аграрыі ў Фін-ляндии ўтрымлівалі пазіцыі вядучай палітычнай партыі, ужо сам па сабе заслугоўвае пільнай увагі, паколькі вли-дзейнасьцю аграрных партый у свеце наогул няшмат. Па-бачна-му, гэта тлумачыцца тым, што сялянства ў буржуазным гра-стве не ўяўляе сабой сацыяльна аднастайнага класа, внут-ры яго супрацьстаяць адзін аднаму групы уласнікаў і неи-мущих, а таксама пануе супярэчнасць паміж буйнымі і дробнымі зямельнымі ўласнікамі. Розныя катэгорыі кре-стьянства ў сілу свайго сацыяльна-эканамічнага становішча імкнуцца альбо направа, альбо налева, таму арганізацыйнае афармленне аграрнай партыі ўяўляецца няпростай справай: паколькі сельская бяднота імкнецца да сацыялістычнага і кім-камуністычнай рухам, аграрныя партыі часцяком застаюцца маленькімі кансерватыўнымі групамі.

У дадзеным сэнсе Фінляндыя ўяўляе выключэнне, бо тут была заснавана самастойная аграрная партыя, вельмі хутка якая атрымала падтрымку ў маштабе ўсёй краіны. Гэтаму спрыялі, па-першае, структура фінскага грамадства, отно-сительно позна залучанага ў працэс сучасная індустрыя-цыяльна развіцця; па-другое, структура сельскагаспадарчага насельніцтва, больш аднастайнага ў параўнанні з сельскохозяйствен-ным насельніцтвам, напрыклад, Цэнтральнай Еўропы; па-трэцяе, гэтая-пы палітычнай гісторыі краіны, а таксама, па-чацвёртае, паводзін-чэнне самой партыі, ніколі не замыкацца выключна на аграрных праблемах. Аграрнае рух у Фінляндыі мела глыбокія карані ў асяроддзі дробных земляробаў, якія складалі пераважную большасць сельскага насельніцтва Фінляндыі. Ужо гэтыя адпраўныя моманты вызначылі шляхі развіцця партыі ў аб-грамадскасць-палітычнага жыцця.

Пытанне пра перадумовы ўзнікнення і арганізацыйнага афармлення аграрнага руху ў Фінляндыі з'яўляецца адным з цэнтральных з пункту гледжання разумення наступнай гісторыі пар-ТІІ. Існуе шырокая нацыянальная бібліяграфія зыходна-га этапу развіцця аграрнага руху ў краіне. Так, яна ўключае спецыяльныя даследаванні, сярод якіх найбольшы навуковы цікавасць уяўляюць працы І. Хакалехто, Т. Исохоокана-Асунмаа, дысертацыя Д. артэрыю. Маецца таксама шэраг прац, у якіх аграрнае рух разглядаецца ў кантэксце фарміравання партыйна-палітычнай сістэмы Фінляндыі, або, як, напрыклад, у манаграфіі В. Расилы - праз прызму вырашэння рознымі палітычнымі сіламі зямельнага пытання ў Фінляндыі ў XIX - пачатку XX ст.

Але тэарэтычных даследаванняў, прысвечаных вытокаў аграрыяў-ных рухаў, іх агульным для перадумовы і рэгіянальным асабліва-стям, няшмат. Аўтарамі гэтых даследаванняў з'яўляюцца гісторык Ю. Мюллю і сацыёлаг Р. Алапуро. Пры гэтым найбольшую прызнанне ў фінскай гістарычнай навуцы атрымалі збалансаваныя ацэнкі Ю. Мюллю сацыяльна-палітычных, ідэалагічных і арганізацыяй-онных каранёў аграрнага руху ў Фінляндыі. Тэарэтычныя канцэпцыі Ю. Мюллю і Р. Алапуро, прапанаваныя імі ў 70-я гады, падвергліся глыбокаму аналізу ў буйным манаграфічных даследаванняў Р. Салокангаса, прысвечаным ролі партыйнай друку як аднаго з фактараў, актывізаваліся аграрнае рух і напра-паставіў яго па шляху стварэння самастойнай партыі.

Асаблівую групу публікацый па гісторыі Аграрнага саюза / Пар-ТІІ цэнтра, у прыватнасці якія апісваюць праблемы пачатковага этапу развіцця аграрнага руху ў Фінляндыі, уяўляюць юби-Лэйна зборнікі, якія выходзілі пад назвай "абуджае вёска". У іх абмяркоўваюцца тэарэтычныя і практычныя ас-пект аграрнага руху, прыводзяцца ацэнкі кіраўнікамі партыі вопыту і перспектыў яе дзейнасці ў розных сферах грамадска-палітычным жыцці краіны. У гэтую ж групу могуць быць уключаны публікацыі Архівам Партыі цэнтра воспомина-няў ветэранаў партыі і гістарычных даведак па пытаннях аграрна-га руху на розных прыступках яго эвалюцыі.

З работ гісторыкаў савецкага перыяду, вельмі рэдка апра-щавшихся да праблем ўнутрыпалітычнага развіцця Финлян-дии, варта назваць манаграфію Л.В.Суни, дзе, у прыватнасці, дадзены глыбокі аналіз сацыяльна-эканамічнага развіцця Фін-ской вёскі другой паловы XIX ст. і даследаваны ідэолагі-ныя асновы аграрнага руху.

У цэлым жа аграрнае рух у Фінляндыі, Як, зрэшты, і аграрныя руху ў іншых краінах, застаецца ў меншай ступені вывучаным ў параўнанні з рабочым, кансерватыўным і фашысцкім ці, напрыклад, ліберальным (у англасаксонскіх краінах). У аснове гэтага ляжаць фактары аб'ектыўнага парадку. Паколькі цэнт-ральным элементам грамадскага прагрэсу ў працягу апошніх двухсот гадоў прынята лічыць індустрыялізацыю, найбольшы Інце-рэс прыцягваюць праблемы сутыкнення новых грамадскіх класаў і супрацьстаяць ім сіл, чым элементы развіцця так званага традыцыйнага аграрнага грамадства. Адсюль цалкам зразумелых з'яўляецца стаўленне да аграрных партыям як да нейкіх ат-рибутам даўніны, узнікненне якіх часта атаясамліваюць з рухам пратэсту сельскай перыферыі супраць индустриализа-цыі і яе прамых наступстваў.

Такі падыход да ацэнкі гістарычных каранёў і значэння аграрыяў-ных рухаў і партый, нягледзячы на ​​тое, што ў ім, безумоўна, ёсць доля праўды, уяўляецца даволі вузкім. Традыцыйныя ўяўленні, якія адлюстроўваюць ідэалы і векавыя спадзевы сялян-ства, сапраўды, адбіліся пры стварэнні розных аграрных партый, але, хутчэй, іх стварэнне адлюстравала пераацэнку каштоўнасцяў пад уплывам шырокага працэсу ломкі саслоўнага грамадства на розных узроўнях - палітычным, ідэйным, культурным, - працэсу, не месцяцца ў рамкі працэсу індустрыялізацыі, але сыходзілі ў папярэднічалі яму эпохі.

Узнікненне аграрных рухаў і партый на пачатку XX ст. было цесна звязана не толькі з індустрыялізацыяй і яе прамымі наступствамі, але таксама з іншымі важнымі праблемамі свайго часу. Імкненне ніжэйшых слаёў грамадства да самавыяўлення выявілася, у прыватнасці, у барацьбе за выбарчае права. Раз-рашэнне гэтага пытання ў дэмакратычным кірунку дало як працоўнага насельніцтву, так і сялянству ключ да больш поўнага выяўлення сябе як палітычнай і грамадскай сілы.

Кажучы аб агульных заканамернасцях узнікнення аграрных руху за кан-жений, Ю. Мюллю паказвае, што найбольш спрыяльныя ўмовы былі ў краінах, якія адказвалі наступным патрабаванням: індустрыялізацыя прасоўвалася ў іх адносна павольнымі тэмпу-мі; выбарчая і зямельная рэформы знаходзіліся альбо на стадыі ажыццяўлення, альбо на стадыі распрацоўкі; пачаўся працэс стварэння розных арганізацый сельскага насельніцтва; ў партыйна-полі-най структуры адсутнічала моцная хрысціянская партыя.

Наяўнасць агульных заканамернасцяў зараджэння і ўздыму АГ-рарных рухаў, аднак, не вычэрпвае прычын возникнове-ня дадзенага аграрнага руху ў дадзенай канкрэтна-историче-ской абстаноўцы на дадзенай нацыянальнай глебе, паколькі АГ-рарные руху і партыі, у адрозненне ад ліберальнага, консер- вативного, сацыялістычнага і камуністычнага рухаў, сутнасць руху і партыі асабліва нацыянальныя, г.зн. якія ўзнікаюць не на аснове ўспрымання тэорый і дактрын, народжаных за гра-ницей, але самым цесным чынам звязаныя са спецыфічна на-нальнымі асаблівасцямі той ці іншай краіны.

Сантери Алкио, духоўны правадыр аграрнага руху ў Финлян-дии, у ліку перадумоў стварэння ў Фінляндыі самастойнай аграрнай партыі паказваў на заганы тагачаснага аграрнага гра-ства, а таксама на непрымальныя для сялянства рэцэпты па іх вуснаў-раненню, якія прапаноўваліся старымі фінскімі партыямі. "Ніякае народны рух, - пісаў ён, - якое патрабуе новых грамад-ных або дзяржаўных правоў, не можа нарадзіцца інакш як пад ціскам пэўных умоў", г.зн. грамадскі рух пра-устаноўленых не ўзнікае па жаданні нейкіх асобных людзей, для гэтага неабходныя "сапраўдныя, хваравіта адчуваюцца заганы пануючых грамадскіх адносін".

Стварэнне партыі "Аграрны саюз" было абумоўлена асабліва-стями палітыка-эканамічнай сістэмы і "ступенню доступу" кре-стьянства да магчымасцяў, прапанаваных дадзенай сістэмай. На аснове аналізу перадумоў зараджэння ў Фінляндыі аграрнага руху і яго ідэалагічнай платформы, якая сфармавалася да пачатку XX ст., У артыкуле ставіцца мэта выявіць уласцівыя гэтаму руху рысы, якія адрозніваюць яго як ад аграрных рухаў у іншых рэгіёнах, так і ад партыйна-палітычных рухаў у чыстым выглядзе .

Да моманту ўваходжання ў склад Расійскай імперыі Фінляндыя была тыповай аграрнай краінай, у якой больш за 95% усяго самоде-дзейнасьцю насельніцтва атрымлівалі даход у сельскай гаспадарцы. Эканамічная жыццё характарызавалася панаваннем патрыярхальнага ладу ў вёсцы, перавагай натуральнай гаспадаркі і неразвіты-тост таварна-грашовых адносін, слабым развіццём рынкавых сувязяў. У другой палове XIX ст. адбываецца працэс ломкі выстаіцца-ев феадальнага грамадства. Каталізатарам гэтага працэсу стаў пра-мыслення пераварот, які пачаўся ў 60-я гады XIX ст. і набраў сілу ў 70-я гады. Працэс пашырэння і мадэрнізацыі, закрануўшы-ший галоўным чынам даменнае вытворчасць, металлопромышлен-насць, тэкстыльную, лесапільны і дрэваапрацоўчую пра-мыслення, "вырваў эканоміку краіны з зачараванага кола аграрнага грамадства". Але ўжо да таго, як у 70-я гады працэс инду-стриализации "істотна прасунуўся са сваёй зыходнай Пазіцыі-цыі, у які папярэднічаў дзесяцігоддзі вызначыліся асноўныя лініі развіцця, вядучыя да сучаснага фінляндскаму грамадству".

Глядзіце відэа: Debtocracy 2011 - documentary about financial crisis - multiple subtitles (Лістапада 2019).

Loading...

Пакіньце Свой Каментар